و سوگند كه اين خواندنى قبلا در ام الكتاب نزد ما بود ، كه مقامى بلند و فرزانه دارد ( 4 ) . آيا به جرم اينكه شما مردمى اسرافگريد از فرستادن قرآن به سوى شما صرفنظر كنيم ( 5 ) . و چه بسا انبيايى كه در اقوام گذشته فرستاديم ( 6 ) . اقوامى كه هيچ پيغمبرى به سويشان نيامد مگر آنكه مسخره اش كردند ( 7 ) . و ما نيرومندتر آنها را هلاك كرديم كه داستان آنها ( در سوره هاى پيش ) گذشت ( 8 ) . و اگر از اين بتپرستان بپرسى چه كسى آسمانها و زمين را آفريده قطعا مىگويند : خداى عزيز عليم ( 9 ) . خدايى كه زمين را براى شما گهواره كرد ، و در آن برايتان راهها قرار داد ، تا شايد به مقاصد خود راه يابيد ( 10 ) . و همان خدايى كه آب را به اندازه از آسمان نازل كرد ، پس به وسيله آن آب ، سرزمينى مرده را زنده كرديم ، شما هم همين طور سر از خاك در مىآوريد ( 11 ) . و آن خدايى كه همه جفتها را او آفريد ، و برايتان از كشتىها و چارپايان مركب درست كرد ( 12 ) . تا بر پشت آنها قرار گيريد ، و آن گاه هنگام قرار گرفتن بر پشت آنها به ياد نعمت پروردگارتان افتيد ، و بگوييد : منزه است آن خدايى كه اين مركب را براى ما مسخر كرد ، و گر نه ما نمىتوانستيم آن را رام خود كنيم ( 13 ) . و ما به يقين به سوى پروردگارمان برمىگرديم ( 14 ) . بيان آيات اين سوره بطورى كه آغاز و انجام آن و نيز مطالبى كه بين اين آغاز و انجام فاصله شده شهادت مىدهد ، در مقام انذار و هشدار دادن بشر است ، مگر شش آيه آن كه از جمله « إِلَّا الْمُتَّقِينَ يا عِبادِ لا خَوْفٌ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ » آغاز مىشود ، كه اين شش آيه استطرادى ( و از باب حرف حرف مىآورد ) در وسط آيات سوره قرار گرفته . در اين سوره اين معنا را خاطر نشان مىسازد كه سنت الهى بر اين جريان يافته كه انبياء و رسولانى برگزيند ، و كتاب و ذكرى بر آنان نازل كند ، و هيچگاه اسراف و افراط مردم در قول و فعلشان او را از اين كار باز نمىدارد ، بلكه همواره رسولان و انبيايى فرستاده ، و استهزاء كنندگان و تكذيب كنندگان ايشان را هلاك نموده ، و سپس به سوى آتشى جاودانه